Bilgi Edinme Blog

DALIŞ MALZEMELERİ KULLANIM VE BAKIM ÖNERİLERİ

Dalış konforu ve güvenliğinin en önemli unsurlarından biri standartlara uygun, herhangi bir arızası olmayan ve sorunsuz dalış malzemeleri ile dalmaktır.Zıpkınla balık avında da durum aynıdır. Aksi halde bir dalış malzemesinin  kusuruna , eski olmasına ve yıpranmasına bağlı olarak her türlü dalış kazası yaşanabilir bunun ötesinde en iyi ihtimalle deniz de malzemesiz kalmak gibi istenmeyen durumlar karşılaşabiliriz.

Bu nedenle malzemelerin bakımı ,doğru kullanımı ve saklanması oldukça önemlidir.Dalıcının kendi anatomik özellikleri , kullanım amacı ve fizik kondisyonu göz önüne alarak malzemelerini seçmesi de bir o kadar önem kazanmaktadır bunu başka bir konuda ayrı bir başlık altında işleyeceğiz.
 Tüm bunların yanı sıra malzemelerimizin başkaları tarafından kullanılması da ayrı bir problem teşkil edebilir. Emin olduğunuz malzemenizi bir hafta sonu emanet verdiğiniz bir arkadaşınızdan hiç kontrol etmeden alıp kullanmak isteyebilir ve hiç hoş olmayan durumlarla karşılaşabilirsiniz.O nedenle malzemelerimizi planladığımız dalıştan en erken 1 gün önce kontrol etmeliyiz.
Dalışa gitmeden önce temel kural   MALZEMELERİMİZDEN EMİN OLMAKTIR !
Denizde yada klorlu havuz suyunda kullanılan dalış malzemelerinin tatlı suyla durulanması gerekir bu durulama işlemi yeterli olacaktır Ancak denizde kullanılan dalış malzemeleri için durum biraz farklıdır çünkü tuz kristalize bir yapıya sahip olduğu için dalış malzemelerini ve dalış malzemelerinin metal aksamlarını aşındırır korozyona neden olur,slikon ve kauçuk aksamları aşındırırlar.Ayrıca tuz kristalleri malzemelerde ki boşlukları doldurarak yıkamakla giderilemeyecek şekilde kamufle olurlar. Bu tuz kristallerini ancak tatlı su içerisinde bekletip erimelerine neden olarak yok edebiliriz.Bu sebeple dalış malzemelerimizi bol tatlı suda bekletme imkanımız var ise bu bizim için en doğru bakım şekli olacaktır.
Havuzlarda arıtma amaçlı kullanılan klor yada kimyasal maddeler, dalış malzemelerindeki metal ve plastik parçaların aşınmasına neden olur.Kum ve benzeri partiküllerin de dalış malzemelerinden arındırılması temizlenmesi gerekir. Tuz ve diğer kimyasal maddeler güneş ışığı ile birleşerek aşındırma etkisini arttırır buda malzemenin eskime süresini çok daha çabuklaştırırlar ; bu yüzden tatlı su ile durulamadan sonra dalış malzemeleri güvenli, kuru ve gölge bir yere alınmalıdır ve tercihen temiz bir bezle kurulanmalıdır .
Şimdi tek tek dalış ekipmanlarımıza yapabileceğimiz bakımları doğru ve yanlış kullanım şekillerini ve alternatif çözüm önerilerini gözden geçirelim, bazı pratik uygulamalara değinelim.

Dalış Maskelerimiz : Dalış malzemelerimiz arasında en hassas olarak nitelendirebileceğimiz ekipmanımız maskelerimizdir. Öncelikle maskelerimizi mutlaka kendi saklama kutusunda yada özel olarak üretilmiş maske çantalarında muhafaza ederek çizilme ve yırtılmaların önüne geçebiliriz.
Günümüzde maskeler her yüz yapısına uyum sağlayabilsin mantığıyla gün geçtikçe daha yumuşak slikondan üretilmektedir. Kullanımda konfor sağlamasının yanı sıra tek olumsuz tarafı çok daha çabuk yıpranmaya açık olmasıdır.Bu sebeple oldukça titiz bakım gerektirir.
Dalıştan sonra maskemizi eğer yanımızda var ise temiz suyla yıkayıp evde yapılacak bakımdan önce kutusuna koymalıyız.Daha sonrasında maskemizi tatlı su içerisinde bekletip temiz bir bezle kurulamak yeterli olacaktır. Uzun süre kullanılmayacak maskeler iyice yıkayıp kurulandıktan sonra kilitli naylon poşetlere koyularak kutusuna yerleştirilir ve güneş ışığı , ısı ve nemden uzak bir yerde oda ısısında muhafaza edilir.
Bu uygulamalar maske bakımımız için yeterli olacaktır.

Dalış Elbiselerimiz : Dalış elbiselerimiz gerek avcı tipi (open cell) olsun yada scuba (iç-dış jarse) tipi elbise olsun mutlaka dalıştan sonra güneş ışığından ve aşırı ısıdan korunmalıdır .Tercihen dalıştan hemen sonra tatlı suyla yıkamak faydalı olacaktır.
Daha sonrasında elbiselerimizi tatlı suyun içerisinde bekletmek ve hatta 3 ayda bir dinlendirme suyunun içerisine konacak çok az miktarda yumuşatıcı elbisemizin jarse kısımlarının tuzdan dolayı sertleşmesini engelleyecektir. Daha sonrasında tatlı suyla durulayarak mutlaka gölgede iyice kuruduğundan emin olduktan sonra yerine yerleştirilmelidir. Üzerine ağırlık konulmamalı mümkün mertebe katlamadan saklanmalıdır.
Özellikle avcı tipi elbiseler mutlaka şampuanlı su ile giyilmeli elbise giyerken yada çıkarılırken tırnaklarımız dibinden kesik olmalı ve elbiseye asla parmak uçlarıyla aşırı baskı uygulanmamalı. Yine elbisenin çıkarılması esnasında elbise başlığı mutlaka dalıştaki pozisyonumuzda yani kafamızda olmalı, elbise başlığını boynumuza indirerek elbiseyi çıkarmaya çalışmak elbisenin aşırı zorlanmasına ve yırtılmasına sebep olur.
Open cell elbiselerin içerisinde ki olası tahribatlar da (tırnak kaçırmak , minik yırtıklar) büyümeden hemen neopren yapıştırıcı ile yapıştırılmalıdır. Bu şekilde kullanılan elbiselerimizi güvenle ve uzun süre kullanabilirsiniz.
Zıpkınlarımız : Zıpkınlarımızın bakımı her şeyden önce can güvenliğimiz açısından hayati önem taşır. Zıpkınlarımız kabaca 2 ana bölümden oluşur.
1- Sabit aksamlar ( kabza – boru – mekanizma – kafa )
2- Periyodik olarak değişmesi gereken aksamlar ( şiş – lastik )
Sabit aksamlardan kabza ve mekanizma bakımları tatlı suda bekletip kurulayarak ve zaman zaman mekanizmaya koruyucu bakım yağı spreyi sıkarak yapılabilir.Ayrıca dalış dışında şişin kabza içerisinde değil de kabza dışında tutulması da mekanizma açısından faydalı olacaktır.Atlanmaması gereken bir hususta hangi marka zıpkın kullanıyorsak o markaya ait şişi kullanmak mekanizmanın uzun süreli kullanımı için ayrıca önem arz eder bunun sebebi şişlerin alt tırnaklarının uygun mekanizmaya göre açılmasıdır.
Zıpkınımızın kafasını da zaman zaman kontrol etmek lastiğin gerilim noktalarında herhangi bir çatlak kırık olup olmadığını gözlemlemek istenmeyen kazaları önleyecektir.
Zıpkın şişimizin de kullanım sonucu ucu kütleşeceği için uç kısmının eğe ile keskinleştirilmesi gerekebilir.Asla ve asla motorlu taşa tutulmamalıdır bu ucun sivrileştirilmesi sırasında aşırı ısıdan dolayı metalin kırılganlaşmasına neden olur.Ayrıca zıpkın şişimize bağlı kalama misinasının da kopması beklenmeden sık sık kontrol edilerek değiştirilmesi istenmeyen durumları ortadan kaldırır.
Lastiklerimizin normal şartlar altında ömrü 1 yıldır. 1 yılın sonunda lastikler her ne kadar sağlamda görünse performans düşüklüğü yaşanılması kaçınılmazdır.Lastiklerimizi dalıştan sonra bol suyla yıkayıp kurulayarak zaman zaman bağlantı noktaları olan zıpkın kafalarından çıkararak orada biriken tuz kalıntılarını da yıkamak ve kurulamak lastiğin ömrünü uzatacaktır.Ayrıca lastiklerimizi her türlü kimyasal maddeden korumak gerekmektedir.

Dalış Eldiven ve çoraplarımız : Eldiven ve çoraplar da yine elbiselerimiz gibi aynı bakımı uygulayarak kullanabilirsiniz.Ancak eldiven ve çorapların dalış ekipmanları arasında sarf malzemesi niteliğinde olduğu ve en çabuk eskiyen ekipmanlarımızdan olduğu unutulmamalıdır.

Dalış Paletlerimiz : Paletlerimiz bakım açısından oldukça zahmetsizdir tatlı suda bekletmek ve kurulamak yeterli olacaktır. Paletlerimizi kullanırken kurallara uygun kullanırsak çok daha uzun süre kullanabiliriz.
Paletlerimizi giyerken ve çıkarırken suyun içerisinde sivri kayalardan uzak düz bir zeminde giymek ve çıkartmak çok zor durumda kalmadıkça paletlerimizle taşlara basmamak , dipten yüzeye çıkarken paletlerimizden güç alarak kendimizi yüzeye fırlatmamak yeterli olacaktır.
Ayrıca paletlerimizin üzerine ağırlık ve ağır eşyalar koymamak , güneşte aşırı sıcakta bırakmamak dikkat edeceğimiz hususlar arasında yer almaktadır.Paletlerimizde temelde ikiye ayrılır
1- kısa palalı paletler
2- uzun palalı paletler
a- termoplastik uzun palalı paletler
b- kompozit fiber uzun palalı paletler
c- karbon uzun palalı paletler

Sualtı Bıçaklarımız : Sualtı bıçaklarımız çoğu dalıcı tarafından gerekli görülmeyen bir ekipman olarak düşünülse de gerektiği anda alternatifi olmayan bir ekipmandır.Su altında ki potansiyel riskler eski ağ parçaları , paragat kalıntıları , oltacılar ve sırtı yapan balıkçılar bir dalgıç için ciddi tehlike oluştururlar. Bu tehlikelerin hepsinde kesici bir cisim ihtiyacı duyabiliriz o anda da imdada sualtı bıçağımız yetişecektir.
Sualtı bıçakları genel olarak paslanmaz çelik yada titanyum malzemeden imal edilmektedirler. Ancak bıçağın keskinleştirilmesi esnasında metal aşırı ısıdan dolayı özelliğini yitirmekte buda metalin yüzeysel olarak keskin kısımlarda paslanmasına neden olmaktadır. Bu pas metalin öz yapısına işleyerek onu atıl durumda bırakacak bir paslanma değildir yüzeysel paslanmadan ibarettir.Bunun önüne geçmek içinde bıçağımızı dalıştan sonra tatlı suyla yıkayıp güzelce silerek ıslak olan kılıfın içerisine sokmak yerine bir beze sararak bir dahaki dalışımıza kadar saklamaktır.Buna rağmen oluşabilecek paslanmalarda bıçağımızın metal kısmına pas giderici ve yağlayıcı koruyucu kimyasallarla silerek extra bir bakım yapabiliriz.